دغدغه ملی از تغییرات آب و هوایی در ایران

دکتر رسول زرگر معاون امور آب و آبفای وزارت نیرو اخیرا(24/11/86) در سخنانی که «در کارگاه فنی اثرات تغییر اقلیم بر مدیریت منابع آب» ایراد کرد ضمن بررسی تغییرات آب و هوایی در سطح جهان نسبت به تغییراتی که تا سال 2025 در پهنه اقلیمی ایران به وقوع خواهد پیوست هشدار داده و به گونه ای این خطر را یادآوری کرده است که می توان از آن به عنوان یک دغدغه ملی یاد کرد. متن این سخنرانی در زیر منعکس می شود.
بیش از سه دهه است که موضوع تغییر اقلیم حداقل در سطح بین المللی مطرح شده است. این موضوع نخستین بار در کنفرانس آب و هوا در سال 1979، سپس در سال 1988، زمانی که برنامه محیط زیست سازمان ملل و سازمان جهانی هواشناسی میزگرد بین الدول درباره تغییر آب و هوا را راه اندازی کرد و در ادامه آن تصویب کنوانسیون در 1992، متمم آن یعنی پروتکل کیوتو در 1997 و آخرین آن اجلاس بالی در ماه قبل.
درست یک هفته قبل از اجلاس بالی، اجلاس سران آسیا پاسیفیک در خصوص آب در شهر بپو در کشور ژاپن برگزار گردید و یکی از جلسات مهم این اجلاس که تقریبا همه سران حاضر در آن شرکت کرده بودند، موضوع تغییر آب و هوا یا Climate change بود.
در این جلسه موضوع تغییر آب و هوا در کوه های هیمالیا ارائه گردید. کوه هایی که چتر خود را بر بیش از 2میلیارد نفر از مردم جهان پراکنده اند. یک ژاپنی هیمالیا نورد معروف عکس ها و فیلم های خود در طول ده سال گذشته را به نمایش گذاشت؛ که نتیجه آن کاهش 90درصدی یخچال های این کوه در طول دو دهه اخیر بود.
چند تن از سران جزایر کوچک در پاسیفیک نیز از دغدغه خود و مردمشان می گفتند که تا ده سال آینده جزایر آنها زیر آب خواهد رفت و آنها به دنبال وطن جدید بودند!
واقعا چه وقایعی در حال بروز است؟ اثرات این وقایع در دنیا چیست؟ در کشور ما چه روی خواهد داد؟ ترسالی های امیدبخش و خشک سالی ها و سیلاب های مخرب، حرکت به سمت سرسبزی و نعمت و وفور است یا حرکت به سمت گسترش بیابان ها و خشکی ها و کمبودها؟! ما و فرزندان ما شاهد کدامیک خواهیم بود؟!
سوخت های فسیلی برای تولید انرژی، دی اکسید کربن تولید می کنند؛ تغییر کاربری زمین و فعالیت های کشاورزی، متان و اکسید نیتروژن منتشر می کنند؛ مواد شیمیایی به نام هایو کربن ها و دیگر گازهای با طول عمر طولانی مانند سولفور هگزا فلوراید که در اثر فعالیت های صنعتی تولید می شوند؛ ازن اتمسفر در لایه های پایین نیز به طور غیرمستقیم در اثر خروج از اگزوزها تولید می شوند؛ افزایش این گازها که به گازهای گلخانه ای معروف هستند، سبب گرمی هوا می شوند. در قرن بیستم تنها 6/0 درجه سانتی گراد و بین 4/1 تا 8/5 درجه افزایش تا پایان قرن بیست و یکم، این تغییرات آب و هوایی بزرگ ترین در طول 1000سال اخیر می باشد.
این تغییر اقلیم باعث تغییراتی در رژیم بارش ها، سرعت باد، تابش خورشید و دمای هوا می شود که این تغییرات اثرات اساسی بر امور زیر دارند:
1 - کشاورزی و امنیت غذایی.
2 - افزایش سطح دریاها و اقیانوس ها بین 9 تا 88 سانتی متر تا پایان قرن بیست و یکم.
3 - تنوع زیستی و اکوسیستم مورد تهدید قرار می گیرند. بیابان ها و اکوسیستم خشک و نیمه خشک گسترش می یابد و سطح تالاب ها کاهش می یابد.
4 - سلامت بشر مورد تهدید قرار می گیرد.
5 - اسکان، انرژی و صنعت تحت تاثیر قرار می گیرد.
6 - حوادث طبیعی و بلایا شدت می یابد.
7 - اثرات بسیار مخرب بر منابع آب خواهد داشت.
نتایج مطالعه ای در خصوص شاخص های هواشناسی ایران در شرایط تغییر اقلیم نشان می دهد که برای سال های 2025 و 2050 در کل ایستگاه های هواشناسی متوسط درجه حرارت سالانه افزایش خواهد یافت. این افزایش دما بستگی به نوع فصل از حداقل 2 درجه تا 5 درجه با توجه به پژوهش های انجام شده متغیر خواهد بود. علاوه بر این، میزان افزایش دما در کشور از شمال به جنوب و از غرب به شرق تشدید خواهد شد.
تاثیر تغییر اقلیم بر روی منابع آب موضوعی جدی است که باعث دغدغه خاطردست اندرکاران در سطح ملی و بین المللی شده است. حتی اگر همین امروز انتشار گازهای گلخانه ای متوقف شود، افزایش دما و تاثیرات وابسته شامل خشکسالی ها و طغیان رودخانه ها برای چند دهه آینده ادامه خواهد یافت. در دهه های اخیر شدیدترین پدیده های بارندگی رخ داده است و بخش هایی از جهان شاهد شدت یافتن پدیده هایی نظیر سیلاب های شدید، خشکسالی ها و امواج گرما بوده است. تغییرات در بارش همراه با افزایش دما و کاهش پوشش برف بر کیفیت و کمیت آب تاثیر می گذارد و این پدیده مدیران آب را مجبور می سازد تا تغییر اقلیم را در برنامه هایشان موردتوجه قرار دهند. تغییر در اقلیم می تواند منجر به تغییر در چرخه هیدرولوژیکی آب شود و شرایط ویژه ای را در منابع آب منطقه ای ایجاد نماید.
به طور کلی اثرات پدیده تغییرات اقلیم و گرم شدن کره زمین برمنابع آب را می توان در موارد زیر خلاصه نمود:
- تغییر در مدت، شدت و زمان بارش در مناطق مختلف کره زمین به وجود می آید. این مساله می تواند سبب ایجاد خشکسالی ها و سیلاب هایی که قبلا شاهد آن نبودیم، بشود.
-تغییر در حجم، زمان و مدت رواناب می تواند در عرصه مدیریت منابع آب تحولات و تغییرات بسیاری را به وجود آورد. به طور مثال تغییرات در میزان و زمان آورد رودخانه ها مساله تامین آب را دچار مشکلات جدید خواهد نمود و فصل جدیدی را در سیاست بهره برداری از مخازن سدها رقم خواهد زد.
-بالا آمدن سطح آب اقیانوس ها در اثر ذوب یخچال های قطبی نه تنها باعث از دست رفتن برخی از زمین های ساحلی می شود، بلکه با ورود آب شور دریا به ساحل و ترکیب آن با منابع شیرین آب، سبب از دست رفتن این منابع با ارزش و ایجاد مشکلات در تامین آب شرب خواهد شد.
- کاهش ذخایر برفی در کوهستان ها به عنوان منابع ذخیره آب در فصول خشک سال که میزان آورد رودخانه ها را در این ایام نسبت به وضعیت کنونی دچار تحولاتی خواهد کرد و سبب لزوم تجدیدنظر در سیاست بهره برداری از مخازن سدها خواهد شد.
-تغییر در میزان تبخیر و تعرق از سطح گیاهان و تاثیر آن بر افزایش تقاضای آب در بخش کشاورزی از دیگر آثار ناخوشایند تغییر اقلیم می باشد. تغییر در مقدار نیاز آبی گیاهان از مواردی است که ارتباط مستقیمی بر مدیریت منابع آب خواهد گذاشت.
-تغییر و افزایش نرخ تبخیر از سطح دریاچه ها و مخازن سدها و تشدید مساله کمبود و هدر رفت آب نیز از دیگر پیامدها است.
-افزایش مصرف و تقاضای آب شهری در پی افزایش دمای هوا از مشکلات پیش رو است.
-احتمالا در تقاضای آب بخش محیط زیست به علت افزایش شوری در پی افزایش تبخیر تغییراتی رخ خواهد داد.
در دهه های اخیر فعالیت های انسانی، تغییرات شدیدی در هیدروسیستم ها، ایجاد نموده و روند تدریجی تغییرات طبیعی را بسیار افزایش داده است. با توجه به اینکه مدیریت منابع آب برای درازمدت برنامه ریزی می شود، حتی تغییرات طبیعی نیز می توانند در درازمدت، معادلات حاکم را بر هم زنند. بنابراین برای اتخاذ مناسب ترین استراتژی های مقابله با سیلاب و بهره برداری از منابع آب، بررسی و پیش بینی تغییرات هیدروسیستم ها بسیار مهم تلقی می شود.
آنچه به صورت کمی از اثرات تغییر اقلیم گزارش می شود بسیار تکان دهنده است که برای نمونه به چند مورد اشاره می شود.
- 90 درصد مشاهدات جهانی تغییر اقلیم را تایید می کند.
- تا سال 2020 حدود 200میلیون نفر در آفریقا با بحران شدید آب مواجه می شوند.
- سیلاب های ویرانگر جان هزاران نفر را در کشورهای مختلف جهان گرفته و صدها هزار نفر را بی خانمان کرده است.
- محصولات کشاورزی در آسیای مرکزی و خاورمیانه می تواند تا 30درصد کاهش یابد.
- تا سال 2020 کشاورزی دیم در برخی کشورهای آفریقایی احتمالا دچار کاهش تولید 50درصدی خواهد شد.
- فقیرترین انسان ها بزرگ ترین قربانیان تغییر اقلیم خواهند بود.
- اصلی ترین راه مقابله با اثرات منفی احتمالی بر منابع آب ناشی از تغییر اقلیم، جلوگیری از افزایش یا کنترل تولید گازهای گلخانه ای می باشد. راه حل شناخته شده و مقبول، اتخاذ یک راهبرد مشترک از سوی کشورهای جهان و به خصوص کشورهای صنعتی است.
قطعا هدف از برگزاری این کارگاه هشدار به رهبران کشورهای جهان نیست که نسبت به کاهش گازهای گلخانه مبادرت ورزند. هدف از برگزاری کارگاه این بوده است که چه اقداماتی می بایست به صورت کوتاه مدت و یا دراز مدت انجام داد تا اثرات نامطلوب تغییر اقلیم را بر منابع آب و کشاورزی کشورمان کاهش دهیم و اینکه میزان درک و آگاهی کارشناسان و مدیران را از وقوع این حادثه، تاثیرات آن و چگونگی برخورد با آن افزایش دهیم. راهبرد اصولی و مهم در حال حاضر این است که بررسی تاثیرات تغییر اقلیم در منابع آب در دستور کار اولویت های تحقیقاتی مراکز پژوهشی کشور قرارگیرد تا با روشن شدن همه ابعاد آن، وزارت خانه ها و دولت را از هم اکنون با آن درگیر کنند. همچنین می باید دستورالعمل هایی برای مقابله و سازگاری با شرایط خاص تهیه و تدوین گردد.در معیارها و ضوابط طراحی سدها به نتایج تحقیقات ملی و بین المللی توجه جدی به عمل آید. در کل آنچه باید گفت این است که باید در کلیه جوانب از مطالعه، طراحی، ساخت و بهره برداری سازه های آبی براساس ضوابط و شرایط جدید آمادگی کامل را کسب نماییم تا در شرایط اضطراری بتوانیم با درایت بیشتری اقدام نماییم.

 منبع : دنیای اقتصاد

آئروسل سولفات و نقش آن در تغییرات آب و هوایی

روز جهاني بهداشت و تغييرات آب و هوايي

 

   همه ساله روز 18 فروردين (7 آوريل) به عنوان روز جهاني بهداشت در کشور هاي مختلف جهان گرامي داشته مي شود. در چنين روزي در سال 1948 ميلادي در نيويورک، نخستين اساسنامه ي کنفرانس بين المللي بهداشت از سوي سازمان بهداشت جهاني تدوين گرديد. همچنين در ژوئن همان سال نخستين مجمع عمومي سازمان بهداشت جهاني در ژنو با حضور نمايندگان بيش از شصت و يک کشور جهان تشکيل شد. از آن سال به بعد همه ساله موضوع خاصي براي اين روز انتخاب مي شود كه اولويت جهاني سلامت را مشخص مي نمايد.

   در سال 2008، روز جهاني سلامت بر روي نياز به حفظ سلامت و بهداشت در مقابل اثرات سوء تغييرات آب و هوايي تمركز نموده است. عنوان حفاظت از سلامت در مقابل تغييرات آب و هوايي، سلامت را در مركز گفتگوهاي جهاني در مورد تغييرات آب و هوايي قرار مي دهد. WHO اين عنوان را به دليل اثر در حال گسترش تغييرات آب و هوايي روي امنيت جهاني سلامت عمومي انتخاب نموده است. از طريق ارتباطات، جامعه جهاني براي وفق با چالش هاي جهاني سلامت مرتبط با تغييرات آب و هوايي بهتر آماده خواهد شد.

   مثالهايي براي اين موضوع شامل نظارت و مراقبت در زمينه كنترل بيماريهاي عفوني، اطمينان از استفاده سالم تر از منابع آب در حال كاهش و همكاري بين بخشي درفعاليت هاي سلامت در فوريتها مي باشند.

   اهداف و موضوعات روز جهاني سلامت در سال 2008

   هدف موضوع روز جهاني سلامت در سال 2008، تسهيل مشاركت عمومي در جهت حفظ بهداشت و سلامت از اثرات سوء تغييرات آب و هوايي است. هدف WHO قرار دادن موضوع بهداشت عمومي در مركز توجهات جامعه جهاني با تمركز بر تغييرات آب و هوايي است.

 اين در واقع فرصتي است كه براي مؤسسات بين المللي، سازمانهاي غيردولتي و دولت ها به همراه WHO جهت تحقق موارد زير فراهم آمده است:

   1. برقراري ارتباط بين تغييرات آب و هوايي و بهداشت و ساير موضوعات مرتبط نظير محيط زيست، تغذيه، انرژي و حمل و نقل؛

   2. انجام اقدامات لازم در كشورها براي عمومي تر نمودن موضوعات مربوط به تغييرات آب و هوايي و اثرات آن سلامت؛

   3. درگير ساختن كل جامعه جهاني در تلاش هاي در حال انجام براي تثبيت تغييرات آب و هوايي؛

   4. بوجود آوردن جنبش ها و تشكل هاي جهاني براي بسيج عمومي جهت وادار ساختن دولت ها، جامعه بين المللي، جامعه مدني و افراد براي انجام اقدامات مؤثر؛

   5. حفاظت از اقشار آسيب پذير و فقير در مقابل تغييرات آب و هوايي، بخصوص در آفريقا.

   پيام هاي كليدي و مهم براي روز جهاني بهداشت در سال 2008

• سلامت يكي از موضوعاتي است كه بوسيله تغييرات آب و هوايي تحت تأثير قرار مي گيرد همانگونه كه اكنون اين اتفاق رخ داده است؛

   علم و دانش شفاف و روشن به اين موضوع پرداخته است كه كرة زمين در حال گرم شدن است و اين گرم شدن در حال تسريع است و اقدامات بشر مسئول اين وضعيت است. اگر اين گرم شدن همينطور بدون كنترل ادامه پيدا كند بشريت مواجه با آسيب ها، بيماري ها و مرگ و مير بيشتري ناشي از بلاياي طبيعي و گرماي بيش از حد خواهد بود. بيماري هاي ناشي از غذا، آب و بيماري هاي واگير بيشتري ديده خواهد شد و ميزان مرگ و مير زودرس و بيماري هاي ناشي از آلودگي هوا نيز بيشتر خواهد شد.

   علاوه بر اين، در بسياري از مناطق جهان، جوامع بزرگي بر اثر بالا آمدن سطح آب جابجا خواهند شد و تحت تأثير خشكسالي و قحطي قرار خواهند گرفت. همانگونه كه يخ هاي قطبي آب مي شوند، چرخه آب تغيير مي كند و باروري مناطق حاصل خيز نيز دچار تغييرات خواهد شد.

• اثرات مرتبط با سلامت ناشي از تغييرات آب و هوايي، جوامع فقير را بيشتر تحت تأثير قرار خواهد داد؛

   اثرات فيزيكي تغييرات آب و هوايي در مناطق جغرافيايي مختلف، متفاوت خواهد بود. اثرات ناشي از تغييرات آب و هوايي بر روي سلامت بشر تحت تأثير توسعه،‌ فقر و تحصيلات، ساختار بهداشت عمومي و ساختار سياسي جوامع قرار خواهد گرفت.

   كشورهاي در حال توسعه آسيب بيشتري خواهند ديد. در واقع كشورهاي داراي ميزان بالاي فقر و سوء تغذيه، ساختارهاي ضعيف بهداشتي و مسائل سياسي، كمترين قدرت را براي وفق دادن خود با اين شرايط خواهند داشت. در واقع اگر ما توانايي مقابله با مشكلات ناشي از تغييرات آب و هوايي بر روي سلامت را نداشته باشيم مسلماً در رسيدن به اهداف توسعه هزاره دچار مشكل خواهيم شد.

• راهكارها و ابزارهاي سنتي بهداشت عمومي، اجزاي مهمي در پاسخ دهي مؤثر به تغييرات آب و هوايي هستند؛

   آب بهداشتي و وجود سيستم فاضلاب، غذاي سالم و كافي، واكسيناسيون، كنترل مؤثر بيماري هاي واگير و آمادگي براي سوانح و حوادث تماماً اجزاي حياتي اقدامات بهداشت عمومي جهت آمادگي براي مقابله با تغييرات آب و هوايي هستند. اين برنامه ها بايد بصورت جهاني با تمركز ويژه روي مناطق با خطرپذيري بالا تقويت شوند تا از مرگ و مير، آسيب ها و بيماريهاي ناشي از تغييرات آب و هوايي پيشگيري شود.

• مشاركت فرابخشي و فراگير براي مواجهه با اين تهديد جهاني سلامت ضروري است؛

   تغييرات آب و هوايي، وسيع هستند و مواجهه مؤثر نيازمند مشاركت مؤسسات دولتي و سازمان هاي داخل دولت و NGO ها و گروههاي حرفه اي و صنعتي و مجامع محلي است. تصميماتي كه در مورد برنامه ريزي شهري حمل و نقل، تأمين انرژي، استفاده از زمين و منابع آبي گرفته مي شود هم روي آب و هوا و هم سلامت تأثير خواهد گذاشت. مشاركت بين تمام بخش هاي فوق براي يافتن راهكارهاي مؤثر و بديع جهت تثبيت آب و هوا و محافظت از بهداشت و سلامت لازم است.

• اقدامات لازم براي محافظت از سلامت را بايد هم اكنون با فعاليت هاي تطبيقي و تعديل سازي انجام داد.

   شك و شبهة علمي در مورد احتمال و زمان تغييرات فاجعه بار آب و هوايي ناشي از افزايش درجه حرارت زمين همچنان وجود دارد. اين امر سبب ضروري شدن اقدامات فوري جهت تثبيت آب و هوا از طريق فعاليت هاي ضروري تطبيقي براي پيشگيري از افزايش بيماري هاي مرتبط با تغييرات آب و هوايي مي گردد. مشاركت كامل تمام بخش هاي مرتبط با سلامت (اعم از ملي و بين المللي) جهت تطبيق و تعديل تغييرات آب و هوايي ضروري است.

 

   در ايران روز 18 فروردين روز سلامت و 24-17فروردين، هفته سلامت نام گذاري شده است.

   اهداف بزرگداشت هفته سلامت:

• بزرگداشت فعاليت هاي حوزه سلامت و تقدير از فعالان اين حوزه؛

• تبيين اهميت موضوع سلامت به عنوان زيرساخت توسعه پايدار؛

• جلب مشاركت و همكاري عمومي در راستاي تحقق جامعه سالم؛

• تبيين شعار محوري «انسان سالم؛ محور توسعه پايدار»؛

• جلب همكاري هاي بين بخشي؛

• جلب مشاركت مردم از طريق تشکل هاي غيردولتي، خيرين و واقفين؛

• جلب توجه دولت و مجلس به سلامت به عنوان زيرساخت توسعه پايدار؛

• توجه به فعاليت هاي فرهنگي به منظور ارتقاء سلامت جامعه.

    عناوين روزهاي هفته سلامت:

شنبـــــه 17 فروردين: سلامت و همکاري هاي بين بخشي؛

يکـشنبــه 18 فروردين: سلامت و تغييرات آب و هوايي؛

دوشنبــه 19 فروردين: سلامت، تغذيه و گروه هاي در معرض خطر؛

سه شنبـه 20 فروردين: سلامت و فّنآوري هاي نوين؛

چهارشنبه 21 فروردين: سلامت و پزشک خانواده؛

پنج شنبـه 22 فروردين: سلامت و جامعه عاري از دخانيات؛

جمــــعـــه 23 فروردين: سلامت و تحرک جسماني.

سوالات جغرافیای2 فصل8

1- سازمان همكاري اقتصادي (اكو) توسط چه كشور هايي بوجود آمد؟

2- چه موقع موازنه ي بازرگاني يك كشور منفي است؟ براي كشوري كه با موازنه ي منفي روبرو مي شود چه مشكلي پديد    مي آيد؟

3- جاي خالي را با كلمات مناسب پر كنيد.

الف- كشور هاي عضو اتحاديه ي اروپا براي همكاري بيشتر با يكديگر واحد پول مشترك .......... را بوجود آوردند.

ب- عوامل طبيعي  مؤثر در مكان يابي صنايع...... و انرژي و ....... مي باشد.

پ- عوامل انساني در مكان يابي صنايع ........ و بازار مصرف و ........ مي باشد.

ت- به سيستمي كه در كنار مزارع و كارخانه هاي تبديل و بسته بندي محصولات پديد آمده است ......... مي گويند.

ث- امروزه مديريت توليد و كشت مزارع "پلانتيشن" يا كشت تخصصي تك محصولي به عهده ي ....... است

4- منظور از اصطلاح " كشت و صنعت"چيست؟

5- الف- هدف از ايجاد سازمان او پك چه بود؟ ب- سازمان اوپك براي هر يك از كشور هاي عضو چه سهميه اي در نظر

   مي گيرد؟ چرا؟

6- چرا در سيستم كشاورزي معيشتي يا سنتي ميزان توليد و سود پايين است؟

7- شكل هاي مختلف سيستم كشاورزي سنتي را نام ببريد.

8- دو نوع سيستم كشاورزي سنتي و دو نوع سيستم كشاورزي تجارتي را نام ببريد.

9- تفاوت موازنه ي تجاري مثبت و موازنه ي تجاري منفي در كشورها را توضيح دهيد.

10- نيروي كار از چه ابعادي اهميت دارد؟ امروزه كدام بعد اهميت بيشتري دارد ؟چرا؟

11- كشت تخصصي تك محصولي در كدام ناحيه ي جهان رواج دارد؟ دو محصول اين سيستم را نام ببريد.

12- چهار كشور را كه كمر بند هاي بزرگ گندم در آنها وجود دارد نام ببريد.

13- هر يك از فعاليت هاي زير جزء كدام يك از فعاليت هاي ( كشاورزي- صنعت- خدمات) است؟

   اتومبيل سازي(               )      صيد ماهي (               )       پارچه بافي(               )       هتل داري(               )

14- نام دو صنعت كه بايد در نزديكي مواد اوليه احداث شوند را بنويسيد دلايل نزديكي اين صنايع به مواد اوليه را بيان كنيد.

15- چهار كشور صنعتي جنوب شرقي آسيا را نام ببريد.

16- چرا صنايع ذوب فلزات و صنايع غذايي در نزديكي معادن و مزارع شكل مي گيرند؟

17- بسياري از كشورهاي دنيا براي آن كه بتوانند در تجارت بين المللي بهتر عمل كنند ( تجارت خود را رونق دهند) چه

    اقدامي انجام مي دهند؟ توضيح دهيد.

18- مهم ترين نواحي صنعتي جهان را نام ببريد.

19- سيستم كشاورزي معيشتي را توضيح دهيد و سه نوع آنرا نام ببريد.

20- فعاليت هاي اقتصادي چگونه شكل مي گيرند؟

21- فعاليت هاي اقتصادي به چند گروه عمده تقسيم مي شوند؟ آنها را نام ببريد.

22- عوامل انساني مؤثر در مكان يابي صنايع را نام ببريد.

    

23- اگر صادرات ايران به آلمان 3 ميليارد دلار و واردات ايران از آلمان 5 ميليارد دلار باشد موازنه ي تجاري ايران با آلمان

     از چه نوعي است؟ علت آنرا بنويسيد.

24- در تصوير زير كشاورزي به عنوان يك سيستم نمايش داده شده است جاهاي خالي را با كلمات مناسب پر كنيد.

(شکل۱ صفحه ۱۶۲ درس ۱۶)

سوالات

 جغرافیای2 فصل7

1- هنگامي كه رود به عنوان منطقه ي مرزي دو كشور مشخص مي شود چگونه مي توان نقاط مرزي را در اين رود مشخص     كرد؟ توضيح دهيد.

2- مرزهاي پيشتاز به چه نوع مرزهايي گفته مي شود؟ يك نمونه مرز پيشتاز مثال بزنيد.

3- كشورهايي كه به دليل موقع نسبي امكان دسترسي به حريم اقيانوس ها ندارند( محصور در خشكي) داراي چه مشكلاتي

     هستند؟

4- كدام يك از اشكال زير بهترين مرز آبي را تشكيل مي دهد؟ چرا؟

( شکل ۱۳ صفحه ۱۴۸ درس۱۴)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

   

 

5- مرزهاي تحميلي چه نوع مرزهايي هستند؟ توضيح دهيد.

6- شكل هر يك از كشورهاي زير را مشخص كنيد:

   شيلي (               )     اندونزي (               )      لهستان (               )      تايلند (                )

7- سه ويژگي حكومت را نام ببريد.

8- مرزهاي تطبيقي چگونه مرزهايي هستند؟ توضيح دهيد.

9- نوع شكل هر يك از كشور هاي زير را مشخص كنيد:

   نروژ (               )      ژاپن (               )      الجزاير (               )      افغانستان (               )

10- در نمودار زير ويژگي هاي ديگر حگومت را در جاهاي خالي بنويسيد.

11- جملات سمت راست را بطور مناسب با عناوين سمت چپ مربوط كنيد.

  الف- مرزي كه عميق ترين نقاط بستر رود را به هم متصل مي كند.                              1- خط الراس

  ب- مرزي كه به وسيله ي خطوط نصف النهار يا مدارات مشخص مي شود.                 2- مرزهاي هندسي

  پ- مرز ميان آلاسكا و كانادا                                                                                    3- تالوگ

  ت- مرزي كه از متصل كردن بلند ترين نقاط كوهستاني شكل مي گيرد.                    4- مرز پيشتاز

12- چرا بهترين شكل سرزميني كشورها شكل فشرده (جمع وجور) مي باشد؟

13- يكي از ويژگي هاي حكومت "حاكميت" است. حاكميت به چه معناست؟

14- منظور از جنگ سرد چيست؟ دوره ي جنگ سرد چگونه پايان يافت؟

15- مرزها از چه نظر با هم تفاوت دارند؟ نام ببريد.

16- خط تالوگ را تعريف كنيد. چرا اين خط بهترين خط مرزي است؟

17- تفاوت مرزهاي تحميلي و تطبيقي را توضيح دهيد.

18- چگونه ناهمواري ها در قدرت ملي كشور مؤثرند؟ سه مورد بنويسيد.

19- در شكل زير قسمتي از مسير رودخانه ترسيم شده است كداميك از خطوط خط تالوگ مي باشد؟ دليل خود را بنويسيد

20- شكل سرزميني كشورهاي زير را مشخص كنيد.

( تایلند- لسوتو- شیلی- اندونزی) با توجه به شکل ۵ صفحه ۱۵۲ درس۱۴

 

 

ب- تايلند                        

 

 

پ- لسوتو                       

 

 

ت- شيلي                         

نمونه سؤالات امتحان نهايي جغرافياي 2 فصل 7        

21- تعيين خطوط مرزي به صورت تالوگ و خط منصف را توضيح داده ومشخص كنيد كداميك بهتر است؟ چرا؟

22- عوامل مربوط به قدرت ناشي از ساختار جغرافيايي را نام ببريد.

23- به مرزهاي بين كشورها مرزهاي ................ مي گويند.

24- خط الراس چيست؟

25- در سياست آپارتايد افريقاي جنوبي مردم به چند گروه نژادي تقسيم مي شدند؟ نام ببريد.

26- افرادي كه معتقدند فرايند جهاني شدن موجب ضعف دولت هاي ملي مي شود چه شواهدي براي اعتقاد خود ذكر

     مي كنند؟

27- چه تفاوتي بين مرزهاي ميان كشورهاي كانادا و آلاسكا با مرز ميان هند و پاكستان وجود دارد؟

28- جاهاي خالي را با كلمات مناسب پر كنيد.

 براي همكاري بيشتر با يكديگر واحد پول مشترك .......را بوجود آوردند.ECالف- كشورهاي عضو اتحاديه ي اروپا

ب- به رقابت هاي سياسي – اقتصادي و تسليحاتي كه پس از جنگ جهاني دوم بين كشورهاي اقتصاد آزاد و اقتصاد

     سوسياليستي وجود داشت دوره ي ................... مي گو يند.

پ- حدود مرزي كشورها نه تنها سطح زمين و آب ها بلكه ........... و ........... را نيز شامل مي شود.

29- در جغرافياي سياسي حدود " درياي سرزميني"را چگونه مشخص مي كنند؟

30- نوع مرز در هر يك از موارد زير تعيين كنيد.

 الف- مرز بين اسپانيا و فرانسه (                     )

 ب- مرز بين كانادا و ايالات متحده امريكا(                    )

31- هدف اصلي دولت سفيد پوست در افريقاي جنوبي از ايجاد " هوم لند"ها چه بود؟

32- انقلاب وتحول در كدام عامل اصلي موجب شكل گرفتن " پديده ي جهاني شدن"شده است؟

33- دو نمونه از تحولات سياسي در دو دهه ي اخير را كه منجر به تغيير نقشه ي جهان شده استنام ببريد.

34- با توجه به ويژگي هاي مرزها جدول زير را كامل كنيد.

بعضي مرزها قابل مشاهده نيستند. ب- مثال.....................................	بعضي از مرزها مشخص و قابل مشاهده اند. الف- مثال........................................	قابليت مشاهده
بعضي مرزها دائمي نيستند.	بعضي مرزها با نيت دائمي بودن كشيده مي شوند.	ج- ....................
بعضي مرزها اهميت زيادي ندارند.	بعضي مرزها اهميت زيادي دارند. د – مثال ...................................	اهميت

35- امروزه پديده ي جهاني شدن در چه ابعادي مطرح است؟ نام ببريد.

36- مهم ترين مشكل كشورهاي محصور در خشكي چيست؟

37- منظور از مرز هاي هندسي چيست؟

38- كدام عوامل باعث شده كه وسعت سرزمين عامل مهمي در قدرت ملي به حساب آيد؟(سه مورد)

39- مشروعيت را به عنوان يكي از ويژگي هاي حكومت توضيح دهيد.

۴۰ - در شکل زیر مرز دریایی و دریای سرزمینی را مشخص کنید.

( شکل ۱۲ صفحه۱۴۸ درس۱۴)

 

 

 

 

 

 

 

 

D

B

A

47- با توجه به ويژگي هاي مرزها ( قابليت مشاهده- دوام- اهميت و دقت) نمونه هاي زير داراي كدام يك از اين ويژگي ها

     مي با شند؟

نمونه	ويژگي هاي مرزها
الف- مرز باغ يا مزرعه	..............................
ب- مرز ايران و عراق	.............................
پ- محدوده ي ترافيك در شهر تهران	............................
ت- مرز بين استانها	............................

48- بلند ترين نقاط يك كوهستان به وسيله ي چه خطي به هم متصل مي شود؟

49- از پايين ترين حد جزر تا خط مرز دريايي چه ناميده مي شود؟

50- جدول زير را كامل كنيد.

     

51- مرزهاي تحميلي و تطبيقي چه تفاوتي با هم دارند؟

52- مرزهاي تحميلي از ثبات بيشتري برخوردارند يا مرزهاي پيشتاز؟ دلايل خود را توضيح دهيد.

53- منظور از اصطلاح جنگ سرد چيست؟

54- در هر يك از عبارات زير مورد صحيح را مشخص نموده و آن را در برگه ي امتحاني خود بنويسيد.

  1- مرز با اهميت:   الف- مرز استان هاي گيلان و مازندران                  ب- مرز هند و پاكستان

  2- مرز با دوام:      الف- مرز اسپانيا و فرانسه                                       ب- مرز خيابان و پياده رو

  3- مرز قابل مشاهده:الف- مرز بين دو محله                                       ب- ديوار خانه هاي روستايي

  4- مرز دقيق:         الف- مرز ايران و عراق                                       ب- مرز كويت وعربستان سعودي

55- با يك مثال توضيح دهيد چگونه پديده ي جهاني شدن ممكن است موجب نابودي تدريجي الگو هاي فرهنگ سنتي

     و بومي كشورها شود؟

56- مردم در روز گاران قديم با چه اهدافي مرز ها را ايجاد كرده اند؟

57- در سياست نژادي آپارتايد در آفريقاي جنوبي بين گروههاي نژادي چها گانه چه مقرراتي حاكم بود؟

58- منظور از سياست آپارتايد چيست؟

59- براي هر يك از مرز هاي قابل مشاهده و غير قابل مشاهده مثالي بزنيد.

60- دو نمونه از سياست هاي آپارتايد را در آفريقاي جنوبي بنويسيد.

61- چرا امروزه هيچ كشوري نمي تواند ادعا كند كه بر مرزهاي خود كنترل كامل دارد؟

62- آپارتايد در معناي لغوي و سياست چه مفهومي دارد؟

63- هنگامي كه كوه به عنوان مرز بين دو كشور تعيين مي شود داراي چه محاسني است؟ دو دليل ذكر كنيد.

64- چهار شكل عمده ي سرزمين كشور ها را فقط نام ببريد.

65- جهاني شدن يعني چه؟

66- شكل زير جزو مرزهاي طبيعي است و يا غير طبيعي؟ چگونه ترسيم شده است؟

( شکل۱۱ صفحه ۱۴۷ درس ۱۴)

منبع: http://geoqom3.blogfa.com/post-17.aspx

نيترات در آب تهران، سلامت شهروندان را تهديد مي‌كند

در حالي كه كارشناسان با نزديك شدن فصل بودجه، از بي‌توجهي دولت به اختصاص بودجه كافي براي احداث شبكه جمع‌آوري فاضلاب در پايتخت ابراز نگراني مي‌كنند  و آن‌را تهديدكننده سلامت مردم اين شهر در سال‌هاي آتي مي‌دانند و در شرايطي كه به گفته كارشناسان، زير‌زمين شهر تهران كم‌كم در حال تبديل شدن به استخر فاضلاب است، خبر شوك‌آور جديدي طي هفته پيش منتشر شد: 30درصد ساكنان جنوب پايتخت، در معرض استفاده از  آب آلوده به نيترات قرار دارند. داوود مولايي، مديرعامل شركت آب‌و‌فاضلاب استان تهران هفته گذشته در جلسه شوراي شهر حضور يافت تا با اعلام اين خبر توجه مديريت شهري و همچنين رسانه‌ها را به اين نكته جلب كند كه ساماندهي شبكه آب و فاضلاب تا چه حد مغفول مانده است. بعد از انتشار اين خبر نيز سازمان بازرسي كل كشور ضمن هشدار درباره كيفيت آب شرب اعلام كرد كه ميزان نيترات موجود در آب بيش از حد استاندارد بوده و حتي در برخي از شهرستان‌هاي كشور فاجعه‌آميز است. در گزارش سازمان بازرسي آمده بود: سنجش ميزان نيترات در  بيش از 5 هزار حلقه چاه نشان مي‌دهد كه تنها 29 درصد آن‌ها در محدوده استاندارد قرار دارند. جنوب پايتخت آلوده‌تر است!  كـارشنـاسان محيـط‌زيسـت، آلاينده‌هاي آب‌هاي تهران را نيترات و فسفات با درصدهاي بين 25‌تا 45 درصد عنوان مي‌كنند. همچنين بالاترين ميزان نيترات به‌ترتيب در مناطق جنوبي با 45‌ميلي‌گرم در ليتر، جنوب غربي با 35‌ميلي‌گرم در ليتر و شرق تهران با 25‌ميلي‌گرم در ليتر مشاهده شده است و در مناطق شمال تهران به‌دليل موقعيت جغرافيايي و سرريز جمعيت به طرف جنوب كمترين ميزان اين آلاينده‌ها گزارش شده است. دكتر ايرج خسرونيا، رئيس جامعه پزشكان داخلي ايران در گفت‌وگو با همشهري، ضمن تأكيد بر اين كه در حال حاضر ميزان نيترات در شهر تهران و به‌خصوص در جنوب آن 3 برابر بيشتر از حد استاندارد است، مي‌گويد: اين ميزان بايد 10 ميكروگرم در هر 100سي‌سي باشد اما به‌نظر ما چند برابر بيش از حد طبيعي است. به گفته وي مهم‌ترين عارضه نيترات در بدن اختلال در سامانه اكسيژن‌رساني است. دكتر خسرونيا ادامه مي‌دهد: كساني كه به ميزان زيادي از آب حاوي نيترات استفاده مي‌كنند، اين ماده روي گلبول‌هاي قرمز آن‌ها مي‌نشيند كه به تدريج و در نتيجه اين اتفاق اكسيژن‌رساني به نسوج هم مختل مي‌شود به‌طوري كه اكسيژن به ميزان كافي به قلب، ريه و مغز نمي‌رسد. رئيس جامعه پزشكان داخلي با اشاره به اين كه در نتيجه اين اتفاق، شخص دچار اختلال حواس مي‌شود، توضيح مي‌دهد:   درد ناحيه قلب، تنگي نفس و اختلال حواس از عوارض مهم وجود نيترات در بدن هستند كه گاهي اوقات تشخيص علت اين عوارض براي پزشك هم دشوار است. وي در توضيح ديگر عوارض نيترات ادامه مي‌دهد: تأثير نيترات در خون را هم نبايد ناديده گرفت چون اين ماده با هموگلوبين تركيب مي‌شود و اكسيژن‌رساني را مختل مي‌كند، علاوه بر اين كه به‌خصوص در كودكان منجر به بروز بيماري موسوم به Bluebaby مي‌شود كه همراه با تغيير رنگ لب‌ها و زبان است و اگر سريعا به آن رسيدگي نشود، منجر به مرگ نوزاد خواهد شد. همچنين به گفته وي زماني كه درصد نيترات در آب از 50 درصد بالاتر برود، موجب اختلال گاستريت و بروز سرطان گوارش در افراد مي‌شود كه اين بيماري در افرادي كه مشكلات گوارشي دارند، شايع‌تر است. به عقيده رئيس انجمن پزشكان داخلي وجود هر گونه املاحي در آب و مواد غذايي موجب بروز مسموميت در افراد مي‌شود و اين مسموميت‌ها به اشكال مختلف بروز مي‌كند، اما با اين همه در حالت كلي وجود اين تركيبات موجب ايجاد كم‌خوني، سيانوز، اختلال تنفسي، اسهال و يبوست شده و در درصدهاي بالاتر در مغز رسوب خواهد كرد.خسرونيا ضمن هشدار به كساني كه از آب چاه استفاده مي‌كنند به‌خصوص در روستاهاي اطراف شهرهاي بزرگ و  به‌ويژه  پايتخت، مي‌گويد: با اين كه سازمان آب اعلام كرده كه خطر نيترات در تهران جدي نيست و مردم حاشيه شهرها هم از آب چاه استفاده نمي‌كنند، اما چنين چيزي اصلا درست نيست و هنوز منبع آب شرب خيلي از مردم آب چاه است.  نيترات از كجا مي‌آيد؟ به عقيده كارشناسان مهم‌ترين مشكل در شهرهاي بزرگ اين است كه فاضلاب با كندن چاه‌هاي متعدد به اين چاه‌ها نفوذ مي‌كند و با آب شرب مصرفي مردم تركيب مي‌شود، در حالي‌كه در كشورهاي ديگر فاضلاب در فضاي زير زمين آزاد گذاشته نمي‌شود، بلكه در يك محفظه آن را جمع كرده و به‌طور كلي تخليه و جمع‌آوري مي‌كنند. مهندس اكبر رحماني، كارشناس بهداشت محيط نيز ضمن تأييد آلودگي آب تهران به نيترات، البته ميزان آن را بر خلاف ديگر كارشناسان بحراني نمي‌داند و معتقد است: اعلام آمار اينچنيني تنها منجر به جو‌سازي‌ شده و نگراني مردم را افزايش مي‌دهد چون بحران آب آلوده به نيترات در تهران آنقدر‌ها هم جدي نيست. رحماني با اشاره به اين كه نيترات‌هاي موجود در پساب‌ها حاصل  استفاده از شوينده‌ها است، توضيح مي‌دهد: انواع شوينده‌ها كلا داراي تركيبات نيتروژن هستند و از سميت بالايي برخوردارند و  اين تركيبات هم به شدت اكسيژن موجود در آب را تخريب مي‌كنند چون آزاد هستند. وي با بيان اين كه پايين آمدن حجم اكسيژن هم در مرحله اول منجر به از بين رفتن آبزيان مي‌شود، ادامه مي‌دهد: علاوه بر اين افزايش نيترات منجر به رشد سريع خزه‌ها و گياهان آبزي مي‌شود كه اين گياهان هم با سرعت زيادي اكسيژن آب را مصرف مي‌كنند. اما به عقيده رحماني، از همه مهم‌تر اين است كه  نيترات منجر به تخريب منابع آب‌هاي سطحي و زيرسطحي مي‌شود؛ آب‌هايي كه آب شرب مردم هستند و اگر مقدار نيترات در اين آب‌ها بيش از حد استاندارد باشد، تصفيه‌ آن هم براي تصفيه‌خانه‌ها مشكل مي‌شود. رحماني با بيان اين كه به هر حال در تهران و شهرهاي بزرگ، آبياري فاضلاب‌ها با همين آب‌ها است و نيترات موجود در آب‌ها مطمئنا در گياهان جذب مي‌شود و مسلما وارد بدن انسان هم مي‌شود، تأكيد مي‌كند:  نيترات علاوه بر اين كه در دراز مدت خاصيت سرطان‌زايي دارد، اگر ميزانش بالا باشد، در بافت‌هاي بدن آبزيان رسوب مي‌كند و وقتي مردم از اين ماهي‌ها استفاده مي‌كنند، نيترات وارد بدن آن‌ها مي‌شود كه اولين حالتش مسموميت شديد است و در مراحل بعدي فرد بايد منتظر عوارض و نارسايي‌هاي كليوي،  اگزماي پوستي و در نهايت سرطان باشد.  اين كارشناس بهداشت محيط خاطرنشان مي‌كند: بنابراين در تمام دنيا سامانه‌هايي تحت عنوان بركه‌هاي هوازي لاگن‌ها مورد استفاده قرار مي‌گيرند كه 99 درصد عوامل بيماري‌زا را حل مي‌كنند و در پاره‌اي موارد از حوضچه‌هاي ته‌نشين براي از بين بردن مواد معلق استفاده مي‌شود اما در كشور ما تنها تصفيه‌خانه‌ها قادر به تصفيه چنين آبي هستند در حالي‌كه اقدامات لازم جهت جمع‌آوري فاضلاب هيچ گاه جدي گرفته نمي‌شوند. منبع : همشهری انلاین

آشنایی با آلودگی های نامریی در محیط کار

آشنایی با تعاریف ومفاهیم خشکسالی وشاخص های آن

ايران در آستانه خشكسالي؟

آب- سپيده سمائي:
تهران و بسياري ديگر از شهر‌هاي ايران ۲۰ فروردین، يكي از بهاري‌ترين روز‌ها از آغاز سال 87 را پشت‌سر گذاشتند.

بارش‌هاي تند و گذرا از ويژگي‌هاي معمول اولين فصل سال است، البته اگر اين بارش از پيش‌بيني خشكسالي براي كشور فاصله‌اي كوتاه نداشته باشد: « سال 87 سالي كم آب و خشك براي استان‌هاي كشور پيش‌بيني مي‌شود. »

هفته گذشته علي محمد نوريان رئيس سازمان هواشناسي كشور، با بيان اين مطلب و با اشاره به اينكه برف و بارندگي سال گذشته در كشور مقطعي بوده است، اظهار داشت: سال گذشته فقط شدت سرما در كشور بيشتر بوده كه اين امر خسارت‌هاي زيادي را به بخش‌هاي مختلف كشاورزي در كشور وارد كرده است و هم اكنون بر اثر خشكسالي، كشت‌هاي ديمي كشور 20 تا 50 درصد دچار خسارت شدند.

پيش‌بيني رئيس سازمان هواشناسي كشور، با فاصله كوتاهي از سوي مسئولان هواشناسي، استانداران و ديگر مقامات مسئول بسياري از نقاط كشور مورد تاييد قرار گرفت، از جمله مديركل هواشناسي استان مازندران  از كاهش 16‌درصدي بارندگي امسال در اين استان خبر داده است: ميزان بارندگي فروردين امسال تاكنون (12‌فروردين) در مقايسه با مدت مشابه سال گذشته 29 ميليمتر كاهش داشته است.

اين اظهارات در حالي مطرح مي‌شود كه سال پيش در همين ايام، تداوم بارش‌هاي بهاري شادي كشاورزان و برپايي نماز شكر در بسياري از مساجد كشور را به‌دنبال داشت، در حالي كه برپايه گزارش‌هاي سازمان هواشناسي، هرچند پارسال نسبت به چند سال پيش از آن از نظر بارش در وضعيت مناسب‌تري بوده است، اما بارش‌هاي سال زراعي 86 نسبت به ميزان طبيعي بارش ميانگين 50 ساله کشور افزايشي معادل 7 تا 8 درصد داشته است.
با اين اوصاف آيا بايد خشكسالي سال 87 را براي ايران قطعي دانست؟

دکتر عزيزي، معاون پژوهشي دانشکده جغرافياي دانشگاه تهران در پاسخ به اين سؤال همشهري مي‌گويد: اقليم نتيجه طولاني مدت شرايط جوي در يک منطقه است و از آنجايي‌كه شرايط جوي بسيار تغييرپذير است، اين تغييرات بايد در زماني حداقل 30 ساله مورد تجزيه و تحليل قرار گيرد تا شرايط اقليمي ‌يک منطقه به دست‌ آيد و نسبت به پيش‌بيني شرايط اقليمي منطقه اقدام كرد.

وي با اين توضيح ادامه مي‌دهد: «‌پيش‌بيني‌هاي هواشناسي كه نهايتا تا 5 روز بعد  را مد‌نظر دارند از پيش‌بيني‌هاي اقليمي متفاوتند و اگر در اين پيش‌بيني‌ها 5 تا 10 درصد خطا قابل‌قبول باشد، در پيش‌بيني‌هاي اقليمي كه بازه‌اي طولاني‌تر را مد‌نظر دارند، كار بسيار سخت‌تر است و خطا‌هاي بيشتري قابل تصور است. ضمن اينكه نبايد فراموش كنيم كه سال زراعي هنوز به پايان نرسيده است و هرچند بارش پاييز و زمستان چندان اميدواركننده نبوده است، اما همچنان تا پايان خرداد‌ماه بايد منتظر بارش‌هاي بهاري باشيم.»

خشكسالي دور از انتظار نيست

خشكسالی حالتی نرمال و مستمر از اقليم است. گرچه بسياری به اشتباه آن را واقعه‌ای تصادفی و نادر می‌پندارند. اين پديده تقريباً در تمامی مناطق اقليمی روي می‌دهد، گرچه مشخصات آن از يك منطقه به منطقه ديگر كاملا تفاوت دارد.

دكتر عزيزي با بيان اين مطلب، پيش‌بيني سالي خشك براي كشور را چندان غير‌طبيعي نمي‌داند: زمستان گذشته و بارش‌هاي مكرر برف بعضي‌ها را به اشتباه انداخت، اما بايد توجه داشته باشيم كه در بارش برف، آب معادل آن اهميت دارد و برف‌هاي زمستان قبل كه با سرماي شديد توأم بود حالتي پودري و خشك داشت و آب معادل آن در نهايت 3/0 تا 4/0 بود.

اين دكتراي اقليم‌شناسي در ادامه مي‌افزايد: در پيش‌بيني‌هاي اقليمي از شاخص‌هايي در پديده‌هاي جوي، وضعيت خشكي‌ها و آب‌هاي منطقه و رفتار و همزماني اين پديده‌ها بر هم استفاده مي‌كنند كه شاخص نوسان جنوبي از جمله اين شاخص‌هاست.

دكتر عزيزي ادامه مي‌دهد: پديده‌هاي ال‌نينو و نانينو از نتايج اين شاخص است و در ميان تمام مطالعات انجام شده روي بارش‌هاي ايران اين نتيجه مشترك به دست آمده است كه در سال‌هايي كه پديده ال‌نينو (مرحله گرم نوسان جنوبي) بروز مي‌كند و شرق اقيانوس آرام گرم مي‌شود تغييرات جوي به سمتي پيش مي‌رود كه در عمده مناطق كشور با ترسالي مواجه مي‌شويم.

اما از اواخر سال 2007 ( پاييز 86) پديده نانينو ( مرحله سرد نوسان جنوبي) اتفاق افتاده است. تاثير اين پديده روي جو زمين منجر به وقوع سالي خشك براي ايران شده است و پيش‌بيني‌هاي سازمان هواشناسي حاكي از آن است كه اگرچه بارش‌هاي بهاري تا حدودي اين وضعيت را تعديل مي‌كند، اما در نهايت سال 87 براي ما سال پربارشي نخواهد بود.

پرويز رضازاده، مدير‌كل پيش‌بيني سازمان هواشناسي كشور در اين زمينه به همشهري مي‌گويد: مجموع بارندگي در كشور از اول مهر 86 تا 19‌فروردين‌87 دقيقا 50 درصد ميانگين بارش 50‌ساله ايران بوده است و اين رقم معنايي جز خشكسالي ندارد.

وي با بيان اينكه توزيع بارش در استان‌هاي مختلف متفاوت است و به‌عنوان مثال در اين بازه زماني تهران بارشي معادل 75‌درصد حالت نرمال و مازندران 70‌درصد حالت نرمال را داشته، اما بارش سيستان 20‌درصد بالاي ميزان نرمال بوده است، مي‌گويد: در بسياري از استان‌ها ميزان بارش تاكنون از 50‌درصد ميانگين هم كمتر بوده است و از آنجايي‌كه در قسيم‌بندي‌هاي رايج، ميزان قابل‌قبول بارش 70 تا 130‌درصد ميانگين طولاني‌مدت بارش در هر منطقه است، بارش كمتر از 33 درصد ميانگين خشكسالي مفرط و كمتر از 67‌درصد ميانگين، خشكسالي قابل توجه ارزيابي مي‌شود بايد گفت كه در حال حاضر ايران در خشكسالي قابل توجه از نظر هواشناسي قرار دارد.

البته پيش‌بيني‌ها حكايت از آن دارند كه تا پايان بهار وضعيت بارش بهبود مي‌يابد، هرچند اين بهبود نيز نسبي است و در نهايت باعث خروج كشور از مرز بحران نمي‌شود: انتظار مي‌رود بارش‌هايي كه از ديروز در كشور آغاز شده، تا هفته آينده ادامه يابد و در اين صورت ميانگين ميزان بارش كشور به 57 تا 58 درصد ميانگين 50 ساله برسد.

رضازاده با بيان اين مطلب، ادامه مي‌دهد: پيش‌بيني ما براي بارش بهاره 10 تا 15 درصد كمتر از ميانگين 50 ساله است و اگر اين اتفاق بيافتد در نهايت ميزان بارش امسال به 60 تا 65 درصد ميانگين مي‌رسد و به مرز كم‌بارشي مي‌رسيم، اما انتظار مي‌رود با توجه به توزيع متفاوت بارش در استان‌هاي مختلف، دست‌كم در استان‌هاي شمالي ميزان بارش به بالاي 70 درصد ميانگين برسد و ازخشكسالي كشاورزي نداشته باشيم.

اين كارشناس در ادامه به آسيب‌هايي كه در يك ماه گذشته به محصولات كشاورزي وارد آمده است اشاره مي‌كند و مي‌گويد: امسال دوره پر‌بادي كه در يك ماه گذشته داشته‌ايم، منجر به افزايش تبخير آب و در نتيجه تشديد بحران خشكسالي شده است. ضمن اينكه در اين مدت دماي هوا هم به نسبت بالا بوده است و نه تنها در كشت ديم، بلكه در كشت آبي هم باعث بروزمشكلات زيادي شده است.

پيش‌بيني‌ها حكايت از آن دارند كه تا پايان بهار وضعيت بارش بهبود مي‌يابد، هرچند اين بهبود نيز نسبي است و در نهايت باعث خروج كشور از مرز بحران نمي‌شود.

  

۱۲۰ شهر و ۶ هزار روستا در معرض كم‌آبي شديد

آب- گـروه‌اقتـصادي: خشكسالي كم‌سابقه‌‌اي كه امسال بسياري از استان‌هاي مركزي، جنوبي و شرقي كشور را دربرگرفته، باعث نگراني شديد مردم و به ويژه كشاورزان و دامداران شده‌است. به‌دليل كاهش محسوس بارندگي‌ها در سال آبي اخير در سراسر كشور، هم‌اكنون بسياري از مناطق كشور با كمبود آب كشاورزي و حتي شرب مواجه هستند. اين بحران كه در ماه‌هاي آينده آثار مخرب خود را همزمان با تشديد گرما و استفاده از ذخاير آبي گذشته نشان مي‌دهد، به‌طور آشكاري بر روند توليد محصولات كشاورزي ودامداري، اشتغال و كسب‌درآمد مردم در مناطق مركزي، جنوبي و شرقي تاثير گذاشته است. گزارش‌هاي رسيده از مناطق مختلف كشور حاكي از اين است كه بسياري از زمين‌هاي زيركشت پاييزه كه اختصاص به كشت گندم داشته به‌دليل نبود بارش‌هاي بهاري و كمبود آب درحال خشك‌شدن است. همچنين به‌دليل نبود پوشش گياهي مناسب و خشك‌بودن بيابان‌ها عملا كوچ‌هاي فصلي عشاير و دامداران به حالت تعليق درآمده و احتمال تلف شدن بسياري از دام‌ها نيز وجود دارد. اين شرايط نه‌تنها فراهم‌كننده زمينه بيكاري و مهاجرت نيروي‌كار است، بلكه روندتوليد محصولات كشاورزي و دامي را كه در شرايط عادي نيز دچار مشكل است، بحراني‌تر مي‌كند. در عين حال تداوم طرح‌هايي همچون خودكفايي گندم و ديگر محصولات كشاورزي نيز در پرده‌اي از ابهام قرار گرفته‌است. به گفته معاون وزيرنيرو، هم‌اكنون 120 شهر و 6هزار روستا به‌دليل خشكسالي نياز به كمك فوري دارند. رسول زرگر در جمع خبرنگاران با اشاره به اينكه کمک رسانی حداقل به 150‌ميليارد تومان بودجه نياز دارد، افزود: در 7‌ماهی که از سال آبی 87-86 گذشته، به لحاظ زمان و مکان بارش‌ها، وضعیت تبخیر و درجه حرارت و سایر عوامل ميزان بارش در كشور نسبت به 40 سال گذشته كاهش داشته است. وی تایید کرد این مسئله به خشک شدن کشت‌های‌دیم و نگرانی در مورد کشاورزی و تامین آب شرب در شهرها و روستاها منتهی می شود. به گفته معاون وزير نيرو در امور آب و آبفا قرار نيست آب در مناطق دارای مشکل جيره‌بندي شود. وي تاکید کرد برنامه های خاصی برای ایجاد چاه‌های جدید آب و کف‌شکنی چاه‌ها‌ی موجود و تامین آب از دیگر مناطق برای شهر‌ها و روستاها پیش‌بینی شده است. زرگر گفت: پيش‌بيني مي‌شد كه ميزان بارش 20 درصد نسبت به سال‌ گذشته كاهش يابد ولي ميزان كاهش تا 45 درصد افزايش يافته است. زرگر گفت: تا اواخر بهمن ماه تا حدود 25 درصد کاهش نسبت به نرمال سالانه بارش در كشور رخ داد ولی از اسفند 86 تا حال خشك‌‌‌‌‌‌ترين مدت  در 40 سال گذشته را داشته‌ایم. او وقوع خشكسالي در ايران را بي‌سابقه ندانست و گفت: در طول 40‌سال گذشته، ما شاهد 15 سال ترسالی، 5‌سال عادي و 20 سال خشکسالی بوده‌ایم. براساس اين آمارها؛ دوره‌های خشکسالی در ايران 5تا 7 سال ادامه داشته است. وي با اشاره به پايان دوره خشكسالي در كشور گفت:2 سال است وارد مرحله ترسالی شده‌ایم و نباید خشکسالی اتفاق مي‌افتاد و اين بي‌سابقه‌است. وي ميزان بارش در 7 ماه گذشته را حدود 190 میلیارد متر مکعب اعلام كرد که معادل متوسط 115‌میلی‌متر بارش در گستره کشور است. زرگر اعلام كرد این میزان بارندگی در مقایسه با میانگین دوره مشابه 39ساله 42 درصد کاهش و در مقایسه با دوره مشابه سال گذشته 44درصد کاهش يافته است. تشكيل كار‌گروه ويژه تعيين مناطق خشكسالي دولت براي مقابله با خشكسالي در كشور كار‌گروه ويژه‌اي را براي تعيين مناطقي كه با خشكسالي مواجه هستند با عضويت وزراي جهاد كشاورزي، امور اقتصادي و دارايي، كشور و معاون برنامه‌ريزي و نظارت راهبردي رئيس‌جمهوري تشكيل داده است. بنابراين گزارش، وزارت امور اقتصادي و دارايي مكلف است نسبت به استمهال بدهي‌هاي بانكي كشاورزان و دامداران در مناطق يادشده اقدام و امكان دريافت مجدد وام توسط افراد يادشده را فراهم كند

منبع: همشهری آنلاین

بازگشت سیاهگوش به ایتالیا پس از ۱۰۰ سال

حيوانات- همشهري آنلاين: یک گربه‌سان موسوم به سیاهگوش برای اولین بار طی ۱۰۰ سال گذشته در کوه های آلپ ایتالیا دیده شده‌است. به گزارش بي بي سي ،مقام ها در ناحیه تایرول در جنوب ایتالیا می گویند که این سیاهگوش که با گذر از کوه های سوئیس وارد منطقه شده دام و طیور ناحیه را تهدید نمی کند. این سیاهگوش در ماه فوریه به دام ماموران محیط زیست سوئیس افتاد که یک فرستنده به گردن وی نصب کردند. این گربه سان در اوایل قرن گذشته در اثر شکار به دست شکارچیان و مزرعه داران ناپدید شد. اما در دهه ۱۹۷۰ سوئیس طی برنامه ای تعدادی از آنها را در محیط زیست رها کرد. مقام های تایرول جنوبی گفتند که این سیاهگوش در "دره پژو" پرسه زده و در ناحیه دوتشنونبرگ در جنوب تایرول توقف کرده است. سازمان صندوق جهانی محیط زیست گفت حدود ۱۰۰ سیاهگوش در سوئیس عمدتا در دو ناحیه زیست می کنند: شمال غربی آلپ شامل اینترلاکن و کوه های یورا در نزدیکی دریاچه ژنو. سیاهگوش صیادی انزواطلب است که زیستگاه آن جنگل های کوهستانی پرارتفاع است و پستانداران کوچک مانند روباه، آهوی کوچک، خرگوش و حتی ماهی را شکار می کند. ریکاردو نیگرو، سخنگوی صندوق جهانی محیط زیست در ایتالیا به سایت خبری بی بی سی گفت که سیاهگوش ها "کاملا در ایتالیا تحت حفاظت هستند." اما وی افزود که درندگانی مانند خرس، سیاهگوش و گرگ ممکن است در برخی نواحی تحت خطر باشند چرا که جوامع ساکن آلپ تدابیر ساده پیشگیرانه مانند ایجاد حصارهای کم ولتاژ و ترتیب سگ برای حفاظت از دام را به فراموشی سپرده اند. برنامه ای در ایتالیا برای آوردن مجدد خرس به آلپ اخیر متحمل ضربه شد. آن زمانی بود که خرسی به نام "برونو" وارد اتریش و آلمان شده و به دام ها حمله کرد. برونو برای چند هفته از چنگ شکارچیان اهل باواریا گریخت اما در ژوئن ۲۰۰۶ به ضرب گلوله کشته شد

قانون‌ تعاريف‌ و ضوابط‌ تقسيمات‌ كشوري‌

 

مصوب‌ مجلس‌ شوراي‌ اسلامي‌ - 15/4/1362

ماده‌ 2:
روستا واحد مبدأ تقسيمات‌ كشوري‌ است‌ كه‌ از لحاظ‌ محيط‌زيستي‌ (وضع‌ طبيعي‌، اجتماعي‌، فرهنگي‌ و اقتصادي‌) همگن‌ بوده‌ كه‌ باحوزه‌ و قلمرو معين‌ ثبتي‌ يا عرفي‌ مستقل‌ كه‌ حداقل‌ تعداد 20 خانوار يا صدنفر اعم‌ از متمركز يا پراكنده‌ در آنجا سكونت‌ داشته‌ باشند و اكثريت‌ ساكنان‌دايمي‌ آن‌ به‌ طور مستقيم‌ يا غير مستقيم‌ به‌ يكي‌ از فعاليتهاي‌ كشاورزي‌،دامداري‌، باغداري‌ به‌ طور اعم‌ و صنايع‌ روستايي‌ و صيد و يا تركيبي‌ از اين‌فعاليتها اشتغال‌ داشته‌ باشند و در عرف‌ به‌ عنوان‌ ده‌، آبادي‌، دهكده‌ يا قريه‌ناميده‌ مي‌شده‌ است‌.

تبصره‌ 1- مزرعه‌ نقطه‌ جغرافيايي‌ و محلي‌ است‌ كشاورزي‌ كه‌ بنا به‌تعريف‌، روستا نبوده‌ و به‌ دو شكل‌ مستقل‌ و تابع‌ شناخته‌ مي‌شود.

تبصره‌ 2- مكان‌ به‌ نقطه‌اي‌ اطلاِ مي‌شود كه‌ بنا به‌ تعريف‌ روستانبوده‌ و بيشتر محل‌ انجام‌ فعاليتهاي‌ غير كشاورزي‌ (كارخانه‌، ايستگاه‌،كارگاه‌، قهوه‌خانه‌ و نظاير آنها) است‌ كه‌ به‌ دو شكل‌ مستقل‌ و تابع‌ شناخته‌مي‌شود.

تبصره‌ 3- مزرعه‌ و مكان‌ تابع‌ در محدوده‌ ثبتي‌ يا عرفي‌ روستاي‌متبوع‌ خود و به‌ طور كلي‌ از لحاظ‌ نظام‌ تقسيمات‌ كشوري‌ جزو آن‌ محسوب‌مي‌شود.

تبصره‌ 4- مزرعه‌ و مكان‌ مستقل‌ داراي‌ محدودة‌ ثبتي‌ يا عرفي‌ معين‌ ومستقل‌ بوده‌ و از لحاظ‌ نظامات‌ اداري‌ زير پوشش‌ واحد تقسيماتي‌ مربوطه‌حسب‌ مورد مي‌باشد.

ماده‌ 3:
دهستان‌ كوچكترين‌ واحد تقسيمات‌ كشوري‌ است‌ كه‌ داراي‌محدوده‌ جغرافيايي‌ معين‌ بوده‌ و از به‌ هم‌ پيوستن‌ چند روستا، مكان‌ ومزرعه‌ همجوار تشكيل‌ مي‌شود كه‌ از لحاظ‌ محيط‌ طبيعي‌، فرهنگي‌،اقتصادي‌ و اجتماعي‌ همگن‌ بوده‌ و امكان‌ خدمات‌رساني‌ و برنامه‌ريزي‌ درسيستم‌ و شبكه‌ واحدي‌ را فراهم‌ مي‌نمايد.

تبصره‌ 1- حداقل‌ جمعيت‌ دهستان‌ با در نظر گرفتن‌ وضع‌ پراكندگي‌ واقليمي‌ كشور به‌ سه‌ درجه‌ تراكمي‌ به‌ شرح‌ زير تقسيم‌ مي‌شود:

الف‌) تراكم‌ زياد 8000 نفر

ب‌) تراكم‌ متوسط‌ 6000 نفر

ج‌) تراكم‌ كم‌ 4000 نفر

تبصره‌ 2- دهستانهاي‌ موجود كه‌ از نظر وسعت‌، جمعيت‌ و دسترسي‌داراي‌ تراكم‌ مطلوب‌ بوده‌ در قالب‌ موجود باقي‌ و آن‌ تعداد از دهستانهايي‌ كه‌از اين‌ لحاظ‌ نامتناسب‌ مي‌باشند از طريق‌ تقسيم‌ و يا ادغام‌ تعديل‌ و به‌دهستانهاي‌ جديد تبديل‌ خواهند شد.

تبصره‌ 3- مركز دهستان‌ منحصراً روستايي‌ از همان‌ دهستان‌ است‌ كه‌مناسبترين‌ مركز خدمات‌ روستايي‌ آن‌ محدوده‌ شناخته‌ مي‌شود.

ماده‌ 6:
بخش‌، واحدي‌ است‌ از تقسيمات‌ كشوري‌ كه‌ داراي‌ محدوده‌جغرافيايي‌ معين‌ بوده‌ و از به‌ هم‌ پيوستن‌ چند دهستان‌ همجوار مشتمل‌ برچندين‌ مزرعه‌، مكان‌، روستا و احياناً شهر كه‌ در آن‌ عوامل‌ طبيعي‌ و اوضاع‌اجتماعي‌، فرهنگي‌، اقتصادي‌ و سياسي‌ واحد همگني‌ را به‌ وجود مي‌آورد به‌نحوي‌ كه‌ با در نظر گرفتن‌ تناسب‌، وسعت‌، جمعيت‌، ارتباطات‌ و دسترسي‌ وساير موقعيتها، نيل‌ به‌ اهداف‌ و برنامه‌ريزيهاي‌ دولت‌ در جهت‌ احياي‌امكانات‌ طبيعي‌ و استعدادهاي‌ اجتماعي‌ و توسعه‌ امور رفاهي‌ و اقتصادي‌ آن‌تسهيل‌ گردد.

تبصره‌ 1- حداقل‌ جمعيت‌ محدوده‌ هر بخش‌ بدون‌ احتساب‌ نقاط‌جمعيت‌ شهري‌ با در نظر گرفتن‌ وضع‌ پراكندگي‌ و اقليمي‌ كشور به‌ دو درجه‌تراكمي‌ به‌ شرح‌ زير تقسيم‌ شده‌ است‌:

الف‌) مناطق‌ با تراكم‌ زياد سي‌ هزار نفر.

ب‌) مناطق‌ با تراكم‌ متوسط‌ 20 هزار نفر.

تبصره‌ 2- در نقاط‌ كم‌ تراكم‌، دورافتاده‌، مرزي‌، جزايري‌، جنگلي‌ وكويري‌ با توجه‌ به‌ كليه‌ شرايط‌ اقليمي‌، سياسي‌، اقتصادي‌ و اجتماعي‌ تاحداقل‌ دوازده‌ هزار نفر جمعيت‌ با تصويب‌ هيات‌ وزرا و در موارد استثنايي‌ باتصويب‌ مجلس‌، جمعيت‌ بخش‌ مي‌تواند كمتر از ميزان‌ تعيين‌ شده‌ درتبصره‌ 1 باشد.

تبصره‌ 3- مركز بخش‌، روستا يا شهري‌، از همان‌ بخش‌ است‌ كه‌مناسبترين‌ كانون‌ طبيعي‌، فرهنگي‌، اقتصادي‌ و سياسي‌ آن‌ محدوده‌شناخته‌ مي‌شود.

ماده‌ 13:
 هر گونه‌ انتزاع‌، الحاِ، تبديل‌، ايجاد، ادغام‌ و نيز تعيين‌ وتغيير مركزيت‌ و تغيير نام‌ و نامگذاري‌ واحدهاي‌ تقسيمات‌ كشوري‌، به‌ جزاستان‌ بنا به‌ پيشنهاد وزارت‌ كشور و تصويب‌ هيات‌ وزيران‌ خواهد بود.

منبع:  .imo.org.ir

حقايقي درباره جهان آب

 

 

 

- بيش از 5/1 ميليارد نفر دسترسي به آب سالم و كافي ندارند. اگر اقدامات صورت نگيرد اين رقم تا سال 2025 به 3/2 ميليارد نفر افزايش خواهد يافت.
- از كل آب روي زمين 5/97 درصد آن آب شور بوده و از 5/2 درصد آب خام باقيمانده، 70 درصد آن به صورت يخ در قطبهاست، 30 درصد بقيه به صورت رطوبت خاك بوده و يا در سفره هاي آب زير زميني موجود است. همچنين كمتر از يك درصد آب خام دنيا مستقيما قابل استفاده بشر بوده و در درياچه ها، رودخانه ها، مخازن و در منابع آب زير زميني كه با قيمت مناسبي قابل استخراج مي باشد موجود است.
- اگر كل آب دنيا در يك گالن جا بگيرد، آب شرب قابل دسترس فقط به اندازه يك قاشق غذاخوري است.
- پيش بيني مي شود 50 درصد از جمعيت مردم دنيا دسترسي به بهداشت كافي نداشته باشند.
- انسان قادر است حدود يك ماه، بدون غذا زندگي كند، درصورتي كه بدون آب فقط يك هفته مي تواند زنده بماند.
- هر فردي روزانه به چهار تا پنج گالن آب براي زندگي نياز دارد.
- آمريكائي ها به طور متوسط روزانه حدود پنج گالن آب در منزل مصرف مي كنند.
- يك خانوار آفريقايي به طور متوسط روزانه حدود پنج گالن آب مصرف مي كنند.
- بيش از 200 ميليون ساعت توسط زنان و كودكان مونث، صرف جمع آوري آب از منابع موجود در محيط زندگي شان كه اغلب آلوده است، مي شود.
- به طور تخميني 60 تا 70 درصد از جمعيت روستايي در كشورهاي در حال توسعه نه دسترسي به منابع آب سالم و قابل دسترس دارند و نه از سرويس مناسب فاضلاب برخوردار هستند.
- تاسيسات آب با موفقيت حدوداً 50 درصدي روبرو بوده اند.
- بر اساس گزارش UN ، بيست درصد از جمعيت جهان در 30 كشور با كمبود آب روبرو مي باشند. پيش بيني مي شود تا سال 2025 اين رقم به 30 درصد جمعيت كل جهان در 50 كشور برسد.
- بعضي از شهرهاي بزرگ مانند پكن ، بئونس آيرس ، ليما و مكزيكوسيتي براي تامين آب به شدت به آبهاي زير زميني وابسته اند. مطمئناً وابستگي به سفره هاي آب زير زميني كه تغذيه مجدد آنها سالها طول مي كشد ، پايدار نخواهد بود.
مردم فقير جهان در كشورهاي در حال توسعه به طور متوسط به ازاي يك ليتر آب 12 برابر بيشتر از افرادي كه دسترسي به سيستم هاي آب شهري دارند هزينه مي پردازند. از اين رو آنها آب كمتري استفاده مي كنند و اغلب آب مصرفي آنها كثيف و آلوده است.
- هر دلاري كه صرف كودكان مي شود اعم از تامين بهداشت يا آب بهداشتي، حدود هفت دلار در بخش خدمات عمومي بلند مدت صرفه جوئي مي شود

منبع : http://www.iranrivers.ir/

آلودگي آب، آلودگي عمومي

 

 

بررسي آلودگي آب از نظر عمومي بسيار حائز اهميت است و لازم است چگونگي آلودگي آب از جنبه هاي مختلف مورد بررسي قرار گيرد.

1- مقايسه آلودگي و پاكيزگي آب:
آلودگي انحراف از پاكيزگي است وقتي موضوع آلودگي محيط زيست مطرح مي شود، بيش از آنكه منظورمان انحراف از يك حالت پاكيزه باشد،منظور انحراف از يك حالت معمولي است. اين ماده كه به طور وسيعي در همه جا گسترده، حلال خوبي و به طور طبيعي هرگز به صورت كاملا خالص يافت نمي شود. حتي در غيرآلوده ترين نواحي جغرافيايي،آب باران شامل گازهاي n2,co2.o2 محلول در آن است و همچنين گرد و غبار يا ذرات معلق در اتمسفر به صورت تعليق در آب حل مي شوند.
آب چشمه ها و آب هاي طبيعي سطحي معمولا شامل تركيبات حل شده از فلزاتي نظير Fe.Cd,Mg.Mn مي باشند.
آب سخت شامل مقدار قابل توجهي از تركيبات فلزات مربوط است. حتي آب هاي نوشيدني هم از نظر شيميايي خالص نيستند. با وجودي كه ذرات جامد معلق از بين برده شده و باكتري هاي مضر نابود شده اند اما خيلي از مواد در محلول باقي مانده اند. در واقع آب به صورت كاملا خالص براي نوشيدن مطبوع نيست بلكه ناخالصي ها طعم آب را مشخص مي نمايند.
لفظ خالص، به معني حالتي از آب، كه هيچ ماده اي با غلظت كافي براي آن كه از مورد استفاده قرار گرفتن آب براي منظورهاي طبيعي جلوگيري كند، وجود نداشته باشد.
استفاده طبيعي از آب عبارتند از:
1- زيبايي و تفريحي
2- ذخيره آب مصرفي عمومي مردم
3- محيط زيست آبي جانوران (ماهي ها)
4- كشاورزي
5- صنعت
هرماده و جسمي كه مانع استفاده طبيعي از آب شود، به عنوان آلوده كننده آب تلقي مي شود. مسئله آلودگي آب به صور مختلف و پيچيده اي ايجاد مي شود، زيرا استفاده طبيعي از آب گوناگون است. آبي كه براي بعضي استفاده هاي خاص مناسب است نبايد آلوده باشد.

2- وسعت آلودگي آب:
انجمن حفاظت محيط زيست ايالات متحده آمريكا برآورد كرده كه تقريبا يك سوم جريان آب جهان به طور مشخص آلوده و اصل حفظ كيفيت آب بر هم زده شده است. در اين برآورد آلودگي به عنوان يك زيان مطرح شده كه بر خواص شيميايي و فيزيكي آب لطمه وارد مي كند.

3- طبقه بندي آلوده كننده هاي آب
نشانه هاي آلودگي آب حتي با سطحي ترين توجه مشخص مي شوند. براي مثال نوشيدن آب طعم بد مي دهد، توده هاي علف هاي هرز آبي در حجم زيادي از آب رشد مي كنند. آب كنار درياها، اقيانوس ها، رودخانه ها و درياچه ها بوي ناخوشايندي منتشر مي سازند. منشا اين مشكلات بايد به منابع و انواع بسياري از آلوده كننده ها نسبت داده شود. آلوده كننده هاي آب به 9 دسته طبقه بندي شده اند:
1- زباله هاي متقاضي اكسيژن
2- عوامل بيماري زا
3- مواد غذايي گياهي
4- تركيبات آلي سنتز شده (مصنوعي)
5- نفت
6- مواد شيميايي معدني و كاني ها
7- رسوبات
8- مواد راديو اكتيو (پرتوزا)
9- گرما

1- زباله هاي متقاضي اكسيژن (اكسيژن خواه):
اكسيژن حل شده در هر نوع آبي لازمه زندگي براي اجتماع گياهي و حيواني مي باشد و بقاء آنها بستگي به توانايي آب در نگهداري كمترين غلظت معين از اين ماده حياتي دارد.
آب زماني به عنوان آلوده شده طبقه بندي مي شود كه غلظت Do (غلظت اكسيژن محلول) به زير سطح مورد نياز براي بقاء زيست طبيعي در آن بيايد.
بديهي است كه آلوده كننده هاي (فاضلاب تصفيه نشده شهري، مواد خارج شده از انبارها، فرايند پس مانده هاي غذايي) اگر اكسيژن محلول به طول كامل و به سرعت تخليه شود بايد داراي غلظت بالايي در آب باشند. اين مسئله به خصوص براي قسمت هايي از آب كه معمولا كمترين اكسيژن حل شده را دارند بحراني و خطرناك مي شود.
سهم حيوانات اهلي در توليد زباله هاي متقاضي اكسيژن به اندازه 9/1 بيليون نفر مي باشد.

2- عوامل بيماري زا:
آب داراي پتانسيل حمل موجودات ريز بيماري زا كه سلامتي و زندگي را به خطر مي اندازند مي باشد. ميكربهاي بيماري زا متناوبا در سراسر آب منتقل مي شوند و مي توانند باعث عفونت در ناحيه روده (تيفوئيد، اسهال خوني، پاراتيفوئيد، وبا) شوند و مسئوليت ايجاد بيماري فلج اطفال و يرقان را بر عهده دارند. از لحاظ تاريخي اولين دليل براي كنترل آلودگي آب ها، جلوگيري از بيماري هايي است كه مولد آنها در آب وجود دارد. عوامل ايجادكننده بيماري را نمي توان كنترل و سلامت كامل را تامين كرد.
روزانه بيليون ها از موجودات توسط افراد دفع مي شود. اين ساكنين مدفوع انسان يك محيط زيست را با اين شرايط در آبهاي طبيعي پيدا نمي كنند تا توليد مثل كنند و به سرعت از بين مي روند.
اهم بيماري هايي كه توسط آبهاي آلوده به انسان سرايت مي كنند شامل:
الف: بيماري انگلي (ليپتوسپيرا ايكترو هموراژه) كه به تب يا ويل معروف شده است.
ب: كرم ها، تخم كرم هايي مانند اسكاريس، تريكوسفال (كرم شلاقي) و كرم قلابدار ممكن است از طريق خاك و آب آلوده به آنها وارد بدن انسان شود و ايجاد بيماري نمايند.
ج: بيماري وبا
د: بيماري هاي ويروسي (آب در انتقال دو نوع ويروس پوليويروس و هپاتيت عفوني نقش موثري ايفا مي كند).

3- مواد غذايي گياهي:
مواد غذايي عامل محدود كننده مهمي در رشد همه گياهان است. در كنار عوامل ديگر سرعت و فراواني رشد گياهان متناسب با مقدار ماده غذايي در دسترس است. مشخص شده كه پانزده تا بيست عنصر براي رشد گياهان سبز مورد نياز است.
بيش از 70 درصد از تركيبات فسفره در فاضلاب ها در اثر استفاده از شوينده هاي خانگي ايجاد مي شود و بايد اقدام كنترل كننده اي روي اين مسئله انجام گيرد.

4- تركيبات آلي سنتز شده:
توليد تركيبات آلي شيميايي بعد از جنگ جهاني دوم در دنيا به ميزان قابل توجهي افزايش يافت. تركيبات موجود شامل مواد سوختني، پلاستيك ها، نرم كننده ها، فيبرها، الاستومرها، حلال ها، شوينده ها، رنگ ها، مواد ضد آفت، افزودني هاي غذايي و داروها مي باشند كه از بين آن ها شوينده ها و مواد آفت كش از اهميت ويژه اي برخوردارند.
از آنجايي كه استفاده از اين تركيبات شيميايي به سرعت در حال توسعه است، عوامل مشخص نظير ، انتشار، نابودي و ميزان خطر بايد مورد بررسي قرار گيرد.

5- نفت:
در سال 1859 اولين چاه نفت با استخراج موفقيت آميز در پنسيلوانيا بهره برداري شد. در حال حاضر سالانه بيش از چند بيليون بشكه نفت خام در دنيا مورد بهره برداري قرار مي گيرد. توليد، توزيع و استفاده سالانه از يك چنين مقدار زيادي نفت باعث ايجاد پي آمدهاي محيطي مي شود.

6- مواد شيميايي معدني و كاني ها:
اين گروه از آلوده كننده هاي آب شامل نمك هاي معدني و اسيدهاي معدني و تركيبات فلزي است. حضور اين آلوده كننده ها در آب سه نتيجه عمومي شامل اسيديته، شوري و سمي بودن آب را فراهم مي آورد.
خاصيت اسيدي (اسيد يته): با اهميت ترين منابع براي افزايش دادن اسيد يته شامل زهكشي معادن و باران اسيدي است.
شوري: شوري آب مشاهده غير معمولي نمي باشد بلكه حدود 97 درصد از كل آب هاي جهان در اقيانوس ها و درياها به صورت آب نمك هستند و 3 درصد باقيمانده آب شيرين ناميده مي شود.
سميت: خاصيت سمي تعدادي از تركيبات معدني خصوصا عناصر سنگين فلزي سال ها شناخته شده است. تعدادي از اين تركيبات كه خواص مطلوبي دارند، مرتبا توليد مي شوند. احتياط لازم ، ضامن امنيت اشخاصي است كه در امر توليد درگيرند.
سمي ترين اين مواد در محيط زيست، شامل مواد حاوي جيوه ، سرب، كادميوم، كروم و نيكل مي باشند. اين فلزات در بدن موجودات زنده جمع و به مدت زمان طولاني باقي مي مانند و به عنوان مجموعه سم عمل مي نمايند.

7- رسوبات:
رسوبات يكي از انواع آلودگي ها كه به طور طبيعي در فرآيندهاي فرسايشي به وجود مي آيند. رسوبات در اثر اين فرآيند ها موجب آلودگي گسترده آب هاي سطحي مي شوند.
تاثيرات زيان آور رسوبات در آب عبارتند از:
الف:كانال هاي چشمه ها، بنادر و مخازن پر مي شوند. كانال ها سرريز شده و عمق آن ها تغيير مي كند و عمر مفيد مخازن آب كم مي شود.
ب: جانوران آبزي رانابود مي كند. رسوبات ته نشين شده تعداد ماهي ها و جانوران صدف دار را كاهش مي دهد و زيستگاه هاي آن ها را مي پوشاند.
ج: نفوذ نور به درون آب را كاهش مي دهد. كاهش نفوذ نور خورشيد به داخل آب موجب كاهش فرآيند فتوسنتز توسط گياهان مي شود.
د: آب را تيره مي كند. اين موجب افزايش هزينه لازم براي تصفيه آب مي شود.

8- مواد راديو اكتيو ( پرتوزا)
بعضي از عناصر داراي هسته بسيار ناپايدارند كه خود به خود به اجزاء كوچك تر تجزيه مي شوند و انرژي تابشي زيادي توليد مي كنند.
تشعشع اين فرايندهاي تجزيه اي مواد راديو اكتيو بسيار خطرناك و حتي مرگ آور است.
خطرناك ترين هسته هاي راديو اكتيو، هسته هاي راديو اكتيو با نيمه عمر متوسط هستند. عناصر راديو اكتيو (پرتوزا) در هنگام تجزيه هسته هاي خود، اشعه هاي آلفا، بتا پخش پوزيترون نوترون و اشعه گاما ساطع مي نمايند.

9- گرما
گرما معمولا از نظر بيشتر مردم، يك آلوده كننده و حداقل به عنوان يك عامل فاسد كننده شيميايي نيست، گرچه افزايش دماي آب بدن سبب تاثيرات زيانباري به بزرگي بسياري آلوده كننده هاي شيميايي مي شود.
سرعت هر واكنش شيميايي، شامل تنفس آبزيان و اكسايش تقريبا با افزايش دما به ازاء هر 10c دو برابر مي شود. در آب هاي آلوده شده حرارتي، ماهي ها به علت افزايش سرعت تنفس به اكسيژن بيشتري نياز دارند. تهديد بيشتر به زندگي آبزيان از طريق كلرينه كردن آب هاي سرد براي استفاده مي باشد. اين كار براي جلوگيري از رشد باكتري ها انجام مي شود. كلر به روي موجودات زنده محيط تاثير مي گذارد. كلر، موجودات زنده ميكروسكوپي را كه بعضي از زنجيره هاي غذايي اهميت دارند از بين مي برد.
منبع: ماهنامه مهرآب